Cập nhật lúc 18:01 28/04/2017 (GMT+7)

Đạo làm người (Phần cuối)

(PGVN)

Thân cận người hiền tài hay các bậc Thánh nhân giúp ta học hỏi những điều hay lẽ phải mà cố gắng bắt chước thực hành theo, cũng giống người đi trong sương đêm thấy có vẻ áo không bị ướt nhưng lâu dần ta sẽ thấm nhuần nước mát từ bi của các ngài. Bậc hiền tài xưa nay hay siêng năng học hỏi và thường xuyên thân cận bậc mô phạm vĩ đại nên phần lớn đều làm nên sự nghiệp, công thành danh toại.

Trong đời sống hằng ngày các em phải biết khép mình nương vào thầy lành bạn tốt. Thầy ở đời giúp các em có được kiến thức hiểu biết, thầy tâm linh sẽ hướng dẫn các em có được tuệ giác từ bi để sống mà biết cách vượt qua cạm bẫy cuộc đời. Đặc biệt là các bạn đồng tu hay bạn ngoài đời, vì sống chung với nhau nên dễ tác động mạnh mẽ đến nhân cách đạo đức và tiêm nhiễm những điều xấu ác.

Người bạn tốt là người luôn khuyên nhủ, động viên và nhắc nhở chúng ta học hỏi và trau dồi đạo đức, rèn luyện nhân cách sống mà dấn thân đóng góp và phục vụ tốt cho gia đình và xã hội. Nếu các em không ý thức rõ điều này mà thường xuyên giao kết với bạn bè vì lợi dưỡng, danh tiếng thì e có ngày vướng vào vòng tù tội như chơi.

Người xưa thường nói chỉ nhìn người đó chơi với ai và làm cái gì thì biết người đó là hạng người nào. Tục ngữ Việt Nam có câu “gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, nhưng vẫn có người gần mực mà không đen. Họ là người đã có con đường sáng rõ ràng, dù có bị bụi trần che phủ nhưng khi phủi sạch là xong. Tuy nhiên, vẫn có những người gần đèn mà không sáng vì tâm tư của họ chỉ mang một cặp mắt kính màu đen. Dù được gần thầy lành bạn tốt nhưng họ chỉ mong cầu hưởng thụ, lợi dưỡng và cung kính; cuối cùng phước hết, họa đến thì đành vẫy tay xin chào thua mà sống cuộc đời tha hoá trở lại.

Người bạn tốt là người biết chia sẻ, biết nhường nhịn, biết lắng nghe, biết nhẫn nhịn, luôn sẵn sàng giúp đỡ, không bỏ rơi khi bạn gặp nạn. Có nhiều người rơi vào hoàn cảnh bi đát, nợ nần chồng chất dẫn đến tù tội, chỉ vì thương bạn mà gia đình tan nát, vợ chồng ly tán, con cái bơ vơ. Cho nên, bạn bè có nhiều hạng, khi chưa hiểu nhau hãy nên dè dặt, thận trọng, chớ nên hết mình vì bạn mà mang họa vào thân.

Chúng tôi có biết một người phật tử vì thương bạn nên mượn nợ dùm với lãi suất 10% một tháng. Do chơi với bạn mà không tìm hiểu kỹ càng nên anh không biết bạn mình bị nghiện ma túy, đam mê cờ bạc, chẳng chịu làm ăn nhưng luôn điệu bộ ra vẻ con người làm ăn chân chính. Hắn đã gạt anh mượn tiền dùm mà không hẹn ngày trả lại.

Anh đã có vợ cùng một đứa con gái xinh đẹp, hai vợ chồng anh cùng mua bán một cửa hàng nên đời sống cũng có dư chút đỉnh. Anh đã phải trả tiền lời mỗi tháng lấy từ tiền mua bán chung, nhưng sau này cô vợ biết được nên quản lý tiền chặt chẽ không cho anh lấy nữa. Túng thế không có tiền trả lãi và bị chủ nợ hăm he, chửi mắng, làm khó dễ; anh cuối cùng đành chọn giải pháp cờ bạc để có tiền trả nợ nhưng càng ngày càng lún vì tiền mẹ đẻ tiền con; anh phải vay mượn để đủ số tiền trả lãi.

Chủ nợ ban đầu cho vay lãi 10%, nhưng từ năm 2005 tên cáo già xảo quyệt, tráo trở viện lý do giấy nợ cũ bị rách nên phải làm giấy mới. Hắn ghi giấy mượn nợ mới bắt đầu từ cuối năm 2009, sau đó hắn làm đơn thưa với lý do từ lúc mượn nợ đến nay không trả cả vốn lẫn lời. Hiện giờ, anh bạn nhờ mượn nợ dùm đang bị ở tù, còn anh bạn tốt từ khi gánh nợ trên vai đã khiến tình cảm vợ chồng sức mẻ nên hai người đã ra tòa ly dị. Anh bạn tốt bây giờ đang chờ ngày xét xử, thử hỏi pháp luật phải xử lý ra sao? Vì thương bạn mà anh phải gánh nợ dùm, người bạn kia giờ đang ở tù liệu có phần nào lương tâm cắn rức?

Có bốn cái ngu mà dân gian Việt Nam thường nói là làm mai, lãnh nợ, gác cu, cầm chầu. Tuy vậy, có rất nhiều người đã vấp ngã, thất bại trong cuộc đời nhưng nhờ bạn bè giúp đỡ mà vươn lên làm mới lại chính mình và thành công trở lại.

Gặp được người bạn tốt là một phúc duyên quý báu hiếm có, khó được nên ta cần phải trân quý và gìn giữ tình bạn cao cả ấy. Chơi thân với bạn bè ảnh hưởng rất lớn và tác động mạnh mẽ đến đời sống của chúng ta, cũng như người đi trong sương sớm lâu ngày thì áo sẽ bị ướt. Do đó, ta nên chọn bạn mà chơi, nên tìm bạn tốt để cùng nhau học hỏi, rèn luyện nhân cách đạo đức, tu dưỡng thân tâm để trở thành người tốt có ích cho bản thân, gia đình và xã hội.

Người bạn tốt luôn biết sống điều hòa, không vui chơi hoang phí quá đáng nên nhiều người làm nên cơ nghiệp cũng nhờ từ bạn tốt. Họ luôn chân thật khuyên nhủ, ngăn cản chúng ta không làm các việc xấu ác để làm tổn hại người vật. Tuy vậy, tìm được bạn tốt để cùng nhau thân cận, học hỏi, sẻ chia, cùng nhau hướng thượng không phải là chuyện dễ. Người bạn tốt thường chân thật khuyên nhủ, ngăn cản chúng ta không nên làm các việc xấu ác để hại người tổn vật.

Cuộc sống vốn biến đổi với vô vàn ngang trái, éo le cùng những chướng duyên trong cuộc đời nên dễ làm con người rơi vào hố sâu tội lỗi bởi si ái, tham lam, thù hận. Người có phúc duyên gặp được bạn tốt hãy cố gắng trân quý, gìn giữ những tình cảm bạn bè ấy để cùng nhau tu học, tiến bước trên con đường an vui và hạnh phúc, giác ngộ và giải thoát. Những người bạn tốt luôn là một phần quan trọng của cuộc sống, họ sẽ là nguồn động viên, an ủi lớn lao ngay tại đây, bây giờ và trong suốt cuộc đời các em.

Luôn gần gũi bậc hiền Thánh,
Để học hỏi những điều hay.

Thân cận người hiền tài hay các bậc Thánh nhân giúp ta học hỏi những điều hay lẽ phải mà cố gắng bắt chước thực hành theo, cũng giống người đi trong sương đêm thấy có vẻ áo không bị ướt nhưng lâu dần ta sẽ thấm nhuần nước mát từ bi của các ngài. Bậc hiền tài xưa nay hay siêng năng học hỏi và thường xuyên thân cận bậc mô phạm vĩ đại nên phần lớn đều làm nên sự nghiệp, công thành danh toại.

Thầy cô giáo ngoài đời giúp các em học hỏi, trau dồi kiến thức. Bậc hiền Thánh sẽ giúp các em rèn luyện nhân cách đạo đức để làm người tốt trong xã hội. Thường xuyên thân cận học hỏi để biết cách tu tập chuyển hoá nỗi khổ, niềm đau thành an vui, hạnh phúc là chất liệu tình thương giúp các em vượt qua cạm bẫy cuộc đời mà sống bằng trái tim hiểu biết.

Chi tiêu đúng việc cần xài,
Không xa hoa, hay lãng phí.

Cuộc sống ai cũng phải ăn, phải mặc nền cần phải tiêu xài, sắm sửa nhưng ta phải biết tiết kiệm. Việc gì cần xài mới xài, việc gì chưa cần thì thôi. Tiết kiệm khác với hà tiện, hà tiện là bỏn sẻn, keo kiết, việc cần xài không dám xài. Ta cũng không nên xa hoa lãng phí, không tôn trọng gìn giữ của chung, của mình thì quý tiếc từng chút, của chung thì vô trách nhiệm, tuỳ tiện xài hoặc để hư hao, thất thoát. Nhiều người chứng tỏ đẳng cấp giàu sang bằng cách sắm xài hàng hiệu, sắm sửa vô bổ, trưng bày xa xỉ làm hao tiền tốn của một cách phi lý.

Việc không tốt chớ xúi người,
Việc thiện lành nên khuyến khích.

Những việc không tốt như giết hại, trộm cướp, lường gạt, nói dối các em không nên xúi bảo người khác làm. Kẻ chủ mưu làm sai và người xúi bảo cũng đồng tội như nhau. Việc thiện lành, tốt đẹp thì nên động viên, khuyến khích nhiều người cùng làm như cúng dường Tam bảo, bố thí giúp đỡ người nghèo khổ, giúp người hoạn nạn, ấn tống Kinh sách, mở bếp cơm từ thiện giúp bệnh nhân nghèo, mở lớp học tình thương giúp học sinh nghèo v.v…

Biết khen ngợi người làm tốt,
Biết khuyên nhủ người làm xấu.

Khi ai làm việc có lợi ích các em hãy nên khen ngợi, tán thán công đức, hoặc khi thấy người làm việc nghĩa cũng đồng hoan hỷ vui theo. Như có cô bé ăn mày kia một hôm thấy nhiều người khiêng gánh thức ăn, vật thực đến chùa để cúng dường Tam bảo thì sinh tín tâm hoan hỷ, tán thán việc làm có ích này. Sau đó, cô bé phát nguyện ngày nào xin được vật thực đều sẽ hoan hỷ cúng dường hết. Nhờ khởi tâm thiện lành đó mà về sau có được phước báu trở thành hoàng hậu. Ngược lại, khi gặp người làm việc xấu ác các em hãy tìm cách khuyên nhủ để người đó thức tỉnh hồi đầu, quay về với đời sống đạo đức để làm mới lại chính mình.

Không chê bai người phạm lỗi,
Nên động viên người làm thiện.

Khi ai lỡ lầm làm điều gì gây tổn thương cho người khác các em cũng không nên chê bai, dèm pha, chỉ trích, phán xét làm cho người đó dễ tự ái, có khi còn thù ghét lại mình. Trong cuộc sống cũng có nhiều Bồ tát phát tâm đi vào đời để làm những việc thiện lành, tốt đẹp nên các em hãy khích lệ, động viên mà cùng nhau làm việc nghĩa với tấm lòng của ít lòng nhiều.

Ai giúp đỡ phải nhớ ơn,
Ai gieo oán cũng chớ buồn.
Không thấy ai là kẻ thù,
Chỉ có người chưa thông cảm.

Sống ở đời khi ta khốn khó mà gặp được người ân cần giúp đỡ thì dù việc lớn hay nhỏ ta cũng phải khắc ghi, đến khi có dịp phải đền ơn đáp nghĩa. Trong cuộc sống thường người thương thì ít mà kẻ oán lại nhiều. Tuy nhiên, khi gặp việc xấu các em cũng không nên oán giận vì đó là nhân của thù hằn vay trả không có ngày thôi dứt.

Hay trách móc, giận hờn là hạnh của tất cả phàm phu. Chúng ta là người có ý thức, có hiểu biết nhờ giàu lòng từ bi nên không bao giờ có những tâm niệm nóng giận, oán hờn, thù ghét. Đức Phật ngày xưa do không giận, không hờn, không oán, không ghét dù đã bị người hãm hại nên không thấy ai là kẻ thù mà chỉ có người chưa thông cảm với nhau. Chẳng những chúng ta không thù hằn, oán giận mà còn vui vẻ thương yêu mọi người trong sự bình đẳng. 

Cho và nhận phải biết rõ,
San sẻ người, không mong trả.

Cái gì ta ăn cũng hết nhưng nếu cho lại còn, cũng giống như người có tiền gửi vào ngân hàng đến khi cần xài thì lại rút ra. Chúng ta san sẻ hay giúp đỡ người khi cần thiết nhưng không mong họ đền trả, bởi mong mỏi mà không được như ý thì ta sẽ càng thêm khổ đau hơn.

Không trách móc, không giận hờn,
Nhẫn nhịn nhường trong vui vẻ.
Biết cảm thông và tha thứ,
Bằng tình người trong cuộc sống.

Trong cuộc sống ai cũng có thể phạm sai lầm, chỉ nhiều hay ít mà thôi. Người có hiểu biết chân chính lúc nào cũng biết cảm thông và tha thứ. Cha mẹ mà không biết tha thứ cho con thì làm sao con cái sống được? Vợ chồng không biết tha thứ cho nhau thì làm sao sống trọn vẹn và lâu dài? Người biết cảm thông và tha thứ là người có lòng bao dung và độ lượng, luôn đem niềm vui đến cho tất cả mọi người.

Không cậy quyền, ỷ thế lực,
Tin nhân quả, biết làm lành.

Tất cả mọi mọi hiện tượng, sự vật trong bầu vũ trụ bao la này đều chịu sự chi phối của nhân quả, nói cho đủ là nhân-duyên-quả. Vậy nhân quả là gì? “Nhân” là nguyên nhân, “quả” là kết quả. “Nhân” là mầm sống, “quả” là hạt hay trái do mầm ấy phát sinh. Nhân và quả là hai trạng thái tiếp nối nhau, tương quan mật thiết với nhau và nương vào nhau mà có. Cho nên, cái này sinh thì cái kia sinh, cái này diệt thì cái kia diệt.

Một nhân không thể sinh ra quả nên tất cả mọi sự vật trong vũ trụ đều do nhiều nhân duyên hợp lại mà hình thành. Do đó, không có một nhân nào mà tác thành ra kết quả khi không có sự trợ duyên của nhiều nhân khác. Chúng ta có thể nói hạt lúa sinh ra cây lúa, nhưng trên thực tế hạt lúa chẳng sinh ra được gì nếu để nó nơi thiếu không khí, thiếu ánh sáng, thiếu đất-nước và nhân công.

Đạo lý nhân quả mang tính cách của 3 thời là quá khứ, hiện tại và vị lai. Khi ta gieo nhân thì phải trải qua một thời gian nhất định nào đó mới trổ ra kết quả, nhanh hay chậm là tuỳ theo duyên phụ thuộc. Nhân nào quả nấy, hay còn gọi là hiện báo, tức gieo nhân liền gặt quả, như người đói bụng ăn cơm liền no. Đó là nhân quả hiện tiền, ta vừa gieo nhân là có kết quả. Loại hình nhân quả thứ hai là khi gieo nhân phải chờ một thời gian ngắn mới cho ra kết quả. Loại hình nhân quả thứ ba là khi gieo nhân phải chờ một thời gian dài kết quả mới trổ ra.

Ta lấy thí dụ như cùng gieo giống trong một ngày với 3 loại khác nhau là lúa, mía và xoài. Lúa thì trong vòng 3 tháng đến 6 tháng đã có thể thu hoạch được. Mía thì phải từ 6 tháng đến một năm. Xoài thì phải từ 2 năm đến 4 năm mới cho ra trái. Do đó, nhân quả không cố định mà có thể thay đổi được, tuỳ theo sự làm thiện và tu tập của mỗi người mà có thể thay đổi chuyển quả xấu.

Thế gian này có rất nhiều người trẻ được sinh ra trong gia đình có địa vị cao quý nhưng không biết trân trọng mà hay vênh váo tự đắc, coi ông trời bằng hạt tiêu. Chúng tiêu xài hoang phí, coi thường luật pháp, ngang nhiên bẻ cong chân lý, sống ỷ lại vào cha mẹ có chức quyền. Khi chúng phạm luật hoặc gây tạo lỗi lầm thì cha mẹ lại ngang nhiên bênh vực, xử lý ép kẻ dưới để tiếp tay giúp chúng trở thành ung nhọt của xã hội. Các em còn trẻ đã biết tin nhân quả và biết làm lành lánh dữ, không ỷ lại vào thế lực của người thân thì sẽ ngày càng hoàn thiện được nhân cách của chính mình.

Luôn kính Phật, quý trọng Tăng,
Siêng học hỏi, năng thực hành.

Chúng ta kính Phật để được học Phật, học Phật để được thành Phật mà cứu độ tất cả chúng sinh. Song, muốn thành Phật ta phải học thành người. Đó là ta biết sống có ý thức trách nhiệm cao đối bản thân, gia đình và xã hội. Đạo Phật không dạy chúng ta trốn tránh cuộc đời mà còn khuyến khích chúng ta can đảm, dũng mãnh đối diện với thực tế cuộc sống; dùng trí tuệ và từ bi để chuyễn hoá nỗi khổ, niềm đau thành an vui, hạnh phúc.

Tăng là những người thừa kế sự nghiệp của đức Phật, sống đời đơn giản đạm bạc, vừa học vừa tu, vừa hướng dẫn lại cho tất cả mọi người. Ai có đầy đủ phước duyên mới gặp được Phật pháp qua sự hướng dẫn của chư Tăng ni. Kính trọng chư Tăng là thể hiện lòng biết ơn sâu sắc cũng như công ơn của cha mẹ không gì có thể sánh bằng. Nhờ vậy, các em có cơ hội được học hỏi những điều hay lẽ phải mà biết cách áp dụng vào đời sống hằng ngày để sống đời bình yên, hạnh phúc.

Trên đời này luôn có hai hạng Bồ tát là Bồ tát xuất gia và Bồ tát tại gia. Hai hạng Bồ tát này luôn có mặt khắp mọi nơi trong cõi nhân gian để đem niềm vui đến với mọi người và sẵn sàng sẻ chia những nỗi khổ, niềm đau của tha nhân. Bồ tát lúc nào cũng thương yêu tất cả chúng sinh bình đẳng bằng trái tim hiểu biết nên không bao giờ phân biệt người thân hay kẻ thù. Chính vì vậy, trong số người đời ai có lòng từ bi, có trí tuệ và luôn đóng góp, giúp đỡ, sẻ chia, làm được những việc khó làm thì ta biết họ chính là những Bồ tát thị hiện.

Người xuất gia có thực phẩm hàng ngày và được yên ổn tu hành thì phải nhớ ơn những người đã tạo ra thực phẩm, nhớ ơn người giữ an ninh xã hội và nhớ ơn đàn na tín thí đã nhín ăn bớt mặc đóng góp, hộ trì giúp chư Tăng ni an ổn tu hành để chuyển hoá phiền não tham-sân-si, trên cầu quả Phật, dưới cứu độ tất cả chúng sinh.

Các vị Bồ tát đi vào đời dưới nhiều hình thức xuất gia và tại gia vì đã phát nguyện thành tựu Phật đạo bằng con đường hành Bồ tát đạo, các vị nguyện sinh lại cuộc đời để dấn thân đóng góp và làm việc với nhau một cách nhịp nhàng. Có vị là bậc chân tu thạc đức, có vị làm vua, làm tướng, làm giám đốc, làm người nữ hay người nam với đủ mọi ngành nghề để phục vụ nhân loại. Hai chúng Bồ tát xuất gia và Bồ tát tại gia hợp tác với nhau mật thiết thì Phật sự dễ dàng thành tựu theo chiều hướng tốt đẹp.

Chúng xuất gia chuyên học hỏi tu tập, thuyết pháp giảng Kinh, xây dựng con người đạo đức tâm linh. Chúng tại gia thì hộ trì Tam bảo và cùng chúng xuất gia tu tập chuyển hoá, hỗ trợ cho nhau. Hai chúng tại gia và xuất gia phải biết cách hợp tác với nhau để làm lợi ích cho đời, nhưng đều phải có tu tập mới chuyển hoá được nỗi khổ, niềm đau thành an vui, hạnh phúc. Vì vậy, các vị Bồ tát tuỳ theo tâm nguyện mà làm một nhà sư, một thủ tướng, một giám đốc, làm người nam hay nữ, làm kẻ trồng trọt hoa màu hoặc kinh doanh mua bán để hỗ trợ cho nhau thành tựu Phật pháp.

Từ đó, giới cư sĩ tại gia hộ trì Chánh pháp giúp Tam bảo trường tồn ở thế gian và duy trì giống nòi nhân loại. Chúng xuất gia giữ gìn Chánh pháp và tu tập làm gương cho nhân thế, vừa học vừa tu để giáo hóa độ sinh, làm gương sáng cho cuộc đời giúp mọi người thoát ra biển khổ sông mê để làm người có ích.

Tấm gương sáng của người xuất gia là không kẹt vào danh vọng lợi dưỡng, không dính mắc tham đắm tiền bạc và sự cung kính của mọi người. Họ là người tu theo hạnh giác ngộ, giải thoát nên cần phải “muốn ít biết đủ”, sống đời đơn giản đạm bạc. Cả hai hạng Bồ tát xuất gia lẫn tại gia luôn có tấm lòng từ bi rộng lớn nên lúc nào cũng sống bằng trái tim hiểu biết mà tuỳ duyên làm lợi ích cho nhân loại.

Sống thương yêu người bình đẳng,
Bằng trái tim có hiểu biết.

Các em là những người tại gia sống trong gia đình và xã hội cũng cần phải có ý thức trách nhiệm, khi còn nhỏ thì nghe lời cha mẹ chỉ dạy, đến học đường thì vâng lời thầy cô giáo, siêng năng chăm chỉ học, đến khi lớn khôn chọn cho mình một nghề nghiệp chân chính để nuôi sống bản thân, gia đình và đóng góp lợi ích xã hội bằng trái tim yêu thương và hiểu biết.

Phàm làm người ai cũng tìm kiếm hạnh phúc cho thể xác lẫn tinh thần, nhưng muốn tìm về cội nguồn của an lạc thì phải tìm hiểu xem Phật là ai? Phật có phải là một đấng thần linh, thượng đế ban phước giáng hoạ như nhiều người thường lầm tưởng hay không? Hoặc Phật là một nhân vật huyền thoại không có thật?

Phật là danh từ chung, nói cho đủ là Phật đà, nói gọn lại là Phật. Phật là vị thầy chỉ đường hướng dẫn cho chúng ta biết được những điều hay lẽ phải, nên hư, tốt xấu trong cuộc đời; còn làm được hay không là do chúng ta quyết định. Phật là người giác ngộ, là người tỉnh thức, là người thấy biết đúng như thật, là người đã vượt qua vòng luân hồi sinh tử, là bậc mô phạm vĩ đại, là nhà đạo đức giáo dục tâm linh có một không hai trên thế gian này.

Trước khi thành Phật Ngài là một hoàng thái tử chuẩn bị kế thừa ngôi vua. Dù có vợ đẹp con xinh, có cung vàng điện ngọc, có thần dân thiên hạ, có tất cả mọi lạc thú trên đời nhưng vì ý thức được sự khổ đau của nhân loại khi ai cũng phải sinh-già-bệnh-chết nên Ngài quyết định đi tu và cuối cùng đã tìm ra phương pháp thoát khỏi khổ đau sinh tử. Điểm đặc biệt ở đây là đức Phật cũng là một con người bằng xương bằng thịt giống như tất cả mọi người. Ngài cũng được sinh ra từ bụng mẹ, khi lớn lên cũng có vợ có con nhưng Ngài đã xuất gia tu hành và chứng đạo vô thượng Chánh Đẳng Giác.

Các em khi chưa bước vào đời như người đứng trước ngã tư đường không biết chọn hướng đi nào cho đúng. Để xác định đúng phương hướng các em phải biết rõ mục đích sau khi có nghiệm xét chín chắn, rõ ràng.

Giáo lý đạo Phật có 3 mục đích:

- Mục đích thứ nhất: Sống làm người hay chư thiên các cõi trời có nhân cách đạo đức tốt; sống thương yêu, giúp đỡ mọi người nhờ giữ 5 Giới và tu 10 điều thiện lành, tốt đẹp.

- Mục đích thứ hai: Nghe lời Phật dạy hàng Thanh văn tự tu giải thoát; hoặc hàng Duyên giác thấy được lý vô thường của vạn vật nhờ quán 12 nhân duyên mà được giác ngộ, giải thoát.

- Mục đích thứ ba: Hành Bồ tát đạo cùng chia vui, sớt khổ với tất cả mọi người; tự giác, giác tha và giác hạnh viên mãn thành Phật.

Nhưng chúng ta chia vui với mọi người như thế nào? Ta sống làm sao để những gì mình biết được, học được và làm được có lợi ích cho nhiều người mà không làm tổn hại cho ai. Phật pháp là chiếc thuyền vững chắc đưa con người qua biển khổ sông mê bằng sự trải nghiệm thực tế của các Thánh nhân. Giáo lý đạo Phật giúp các em có được một nhân cách sống thiện lành, tốt đẹp chỉ với 3 câu châm ngôn đơn giản và thiết thực:

- Em luôn cung kính và tưởng nhớ Phật.

- Em luôn thương yêu, kính mến ông bà cha mẹ và cùng vui vẻ, thuận thảo với anh chị em.

- Em luôn thương người và vật.

Cách nay gần 3000 năm, tại đất nước Ấn Độ có một vị Hoàng thái tử tên là Sĩ Đạt Ta, cha là vua Tịnh Phạn, mẹ là hoàng hậu Ma Da. Ngài đã đi ngược lại các truyền thống xa xưa luôn cho rằng có đấng tối cao ban phước giáng họa, ai theo sẽ được lên thiên đàng, ai không theo sẽ bị đọa địa ngục.

Ngài đã mở ra trang sử mới, một trang sử huy hoàng nhất trong lịch sử nhân loại chưa từng có từ trước đến nay. Ngài đã đem lại quyền làm chủ của kiếp người, con người không còn lệ thuộc vào đấng thần linh, thượng đế, nếu có thì chỉ là thượng đế tối cao của chính mình, mình làm lành được hưởng phước, mình làm ác chịu khổ đau.

Ngài cũng là một con người giống như tất cả mọi người nhưng Ngài đã luôn sống và làm việc phục vụ vì lợi ích chúng sinh mà không tham đắm, dính mắc như tất cả mọi người trên thế gian này. Về ý nghĩa lịch sử Phật là một con người, về mặt tâm linh Phật là tính biết sáng suốt ngay nơi thân của tất cả chúng sinh. Ngài đã nói lên một câu tuyên ngôn bất hữu được lưu truyền mãi muôn đời mà tất cả chúng ta ai ai cũng có phần: “Ta là Phật đã thành, chúng sinh là Phật sẽ thành”.

Các em ai cũng có khả năng thành Phật, ai cũng có tính biết sáng suốt thường hằng, chỉ vì các em chẳng chịu thừa nhận nên mãi sống trong đau khổ lầm mê. Vậy các em thích mê hay thích ngộ? Khi mê ta là chúng sinh, khi giác thì Phật hiện tiền. Cái biết này lúc nào cũng thường hằng, như người ngủ ban đêm không có đèn với tay ra sau tìm chiếc gối. Vậy cái gì biết tìm chiếc gối? Đó là cái biết nương nơi mắt thì thấy biết rõ ràng không lầm lẫn, nương nơi tai thì nghe rõ các tiếng mà không chạy theo âm thanh nào, mũi-lưỡi-thân-ý cũng lại như thế.

Các em luôn biết cung kính và tưởng nhớ Phật là điều không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Chúng ta cung kính để học hạnh từ bi của Ngài với tinh thần vô ngã, vị tha giúp con người sống với nhau bằng tình thương yêu và hiểu biết, dấn thân và phục vụ, bao dung và tha thứ, cảm thông và chia sẻ với nỗi khổ, niềm đau của chúng sinh.

Các em tưởng nhớ Phật để biết mình cũng có tính giác sáng suốt, thanh tịnh nên không si mê, lầm lạc mà gây đau khổ cho người và vật. Nhờ cung kính và tưởng nhớ Phật các em sẽ thấy tinh thần bình đẳng của đạo Phật trong việc đối nhân xử thế để luôn tìm cách đem an vui, hạnh phúc đến cho nhiều người bằng trái tim yêu thương và hiểu biết.

Ở Ấn Độ có hoàng thái tử giác ngộ đi tu thành Phật. Ở Việt Nam chúng ta có đức vua Trần Nhân Tông giác ngộ đi tu thành Tổ, gọi là Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Thiền sư Trúc Lâm đại đầu đà Phật hoàng Trần Nhân Tông đã hướng dẫn người xuất gia tu hạnh Bồ tát đạo cho đến khi nào thành Phật viên mãn mới thôi; với người cư sĩ tại gia ngài dạy nên gìn giữ 5 điều đạo đức và tu 10 điều thiện lành, phá bỏ các tập tục mê tín có tính cách làm hại cho dân chúng; nhờ vậy mà mọi người biết cách làm chủ bản thân, ý suy nghĩ điều tốt rồi phát xuất ra lời nói chân thật mà hành động lợi ích cho gia đình và xã hội, biết tin sâu nhân quả, làm lành lánh dữ và sống yêu thương đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau bằng trái tim hiểu biết.

Phật giáo đời Trần là một nét son vàng chiếu sáng giúp cho dân chúng cơm no áo ấm, bình yên, an vui và hạnh phúc; khơi lại tinh thần dân tộc làm chủ đất nước, đánh đuổi quân xâm lược ngoại bang, góp phần giữ gìn an ninh bờ cõi trọn vẹn cho đến ngày hôm nay.

(HẾT)
Thích Đạt Ma Phổ Giác



Ý kiến phản hồi









 Refresh